طرح توجیهی سفره یکبار مصرف در راستای ایجاد یک واحد تولیدی کوچک و سودآور، با هدف تأمین نیاز بازار داخلی به محصولات بهداشتی و مصرفی، تهیه شده است. این طرح با در نظر گرفتن نیاز روزافزون به محصولات یکبار مصرف در اماکن عمومی، رستورانها، مراسم و مصارف خانگی، توجیه اقتصادی مناسبی برای سرمایهگذاری دارد. همچنین، ارائه این طرح جهت اخذ مجوزهای قانونی و بهرهمندی از تسهیلات بانکی و وامهای حمایتی، گامی مؤثر در جهت راهاندازی و توسعه این کسبوکار به شمار میرود.
لینک دانلود طرح توجیهی سفره یکبار مصرف سال ۱۴۰۴ (pdf+word) در انتهای مقاله میباشد.
تهیه طرح توجیهی برای اخذ مجوز
اولین قدم در راهاندازی یک کسب و کار دریافت مجوزهای لازم برای آن است و این اقدام در راهاندازی کسب و کاری مربوط به تولید سفره یکبار مصرف، مانند راهاندازی کارخانهای در این زمینه هم مورد نیاز است. دریافت مجوز نه فقط برای راهاندازی کسب و کار بلکه برای فعالیتهایی مانند دریافت تسهیلاتی مانند وام بانکی هم مورد نیاز است. مجوز لازم برای راهاندازی کارگاه یا کارخانهای جهت تولید این محصول از سمت وزارت صنعت و معدن صادر میشود و برای دریافت آن باید طرح توجیهی قابل قبولی که اثباتی بر سودآور بودن کسب و کار مورد نظر باشد را به سازمان مربوطه ارائه داد.
مزایای استفاده از طرح توجیهی
داشتن یک طرح توجیهی دقیق و استفاده از آن قبل از شروع پروژه، ضریب اطمینان در مورد اخذ نتیجه دلخواه از انجام آن پروژه را تا حد زیادی افزایش میدهد. در واقع طرح توجیهی یا امکانسنجی کمک میکند که صرفه مالی، میزان دسترسی به منابع و مدت زمان لازم برای رسیدگی به یک پروژه تا به سود رسیدن را دقیقتر مشخص کرده و امکان یا عدم امکان انجام آن را تعیین کنید. از مزایای داشتن چنین طرحی پیش از راهاندازی کسب و کار میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- کمک به تصمیمگیری دقیق در مورد شروع یا لغو پروژه
- تمرکز و مشخص کردن وظایف در تیم کاری
- افزایش شانس موفقیت از انجام پروژه
- کمک به تصمیمگیری راحتتر برای هر کدام از مراحل شروع یا پیشبرد پروژه
- کمک به زمانبندی اقدامات و برنامهریزی برای آنها و….
تمام مزایای گفته شده در ایجاد طرح توجیهی سفره یکبار مصرف هم وجود دارند و در صورت آمادهسازی و نگارش دقیق طرح میتوان از آنها بهره برد.
بررسی بازار هدف و پتانسیل رشد تولید سفره یکبار مصرف در ایران
بازار هدف و پتانسیل رشد تولید سفره یکبار مصرف در ایران به عواملی متعدد بستگی دارد که میتوان آنها را در قالب بررسی نیازها، روند تقاضا، فرصتهای موجود، و موانع پیش روی تولید تحلیل کرد. در اینجا برخی از جنبههای کلیدی این موضوع آورده شده است:
شناخت بازار هدف
سفرههای یکبار مصرف در ایران به طور عمده در دو بخش مصرف میشوند:
- مصرف خانگی: در این بخش، سفرههای یکبار مصرف عمدتاً برای مصارفی مانند مهمانیها، مراسمهای خاص، جشنها، و حتی برای استفاده روزمره در خانهها کاربرد دارند.
- صنعت خدمات غذایی: رستورانها، فست فودها، کترینگها و سایر مراکز خدمات غذایی از مهمترین مصرفکنندگان سفرههای یکبار مصرف هستند. این مراکز به دنبال کاهش هزینهها و افزایش سرعت خدماتدهی هستند و سفرههای یکبار مصرف این نیازها را برآورده میکنند.
علاوه بر این، با توجه به افزایش توجه به مسائل بهداشتی در سالهای اخیر، سفرههای یکبار مصرف در مدارس، بیمارستانها و اماکن عمومی نیز مورد توجه بیشتری قرار گرفتهاند.
روند رشد تقاضا
- افزایش فرهنگ مصرف محصولات یکبار مصرف: در سالهای اخیر، استفاده از محصولات یکبار مصرف در ایران به دلیل سهولت استفاده، راحتی در تمیزکاری و کاهش هزینهها افزایش یافته است. این روند به ویژه در دوران پاندمی COVID-19 تسریع شد، چرا که مردم تمایل بیشتری به استفاده از وسایل یکبار مصرف بهمنظور رعایت بهداشت و ایمنی نشان دادند.
- رشد بخش خدمات غذایی: با توجه به افزایش رستورانها و فست فودها و استقبال از خدمات غذا بیرونبر، تقاضا برای سفرههای یکبار مصرف در این بخش نیز به شدت افزایش یافته است. بخش خدمات غذایی در ایران به طور مداوم در حال گسترش است و این موضوع تقاضا برای سفرههای یکبار مصرف را نیز افزایش میدهد.
فرصتهای موجود برای رشد بازار
- صدور به کشورهای همسایه: ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی خود، بازار خوبی برای صادرات سفرههای یکبار مصرف به کشورهای همسایه مانند عراق، افغانستان، پاکستان، و کشورهای حوزه خلیج فارس دارد. در این کشورها نیز تمایل به استفاده از محصولات یکبار مصرف به دلیل راحتی و بهداشت بالا در حال افزایش است.
- استفاده در رویدادها و مراسمها: ایران کشوری با فرهنگ غنی و مراسمهای متعدد است. این مراسمها مانند عید نوروز، محرم، ازدواجها و سایر جشنها و مناسبتها فرصت خوبی برای مصرف بیشتر سفرههای یکبار مصرف ایجاد میکند.
چالشها و موانع پیش روی تولید
- مسائل زیستمحیطی: یکی از چالشهای بزرگ در صنعت سفرههای یکبار مصرف، تأثیرات زیستمحیطی آنهاست. استفاده زیاد از پلاستیک و مواد غیر قابل تجزیه در سفرههای یکبار مصرف ممکن است موجب نگرانیهای زیستمحیطی و فشارهای اجتماعی و دولتی شود.
- رقابت با تولیدکنندگان خارجی: تولیدکنندگان خارجی که محصولات یکبار مصرف ارزانتر و با کیفیت بالاتری عرضه میکنند، میتوانند رقابتی شدید برای تولیدکنندگان داخلی ایجاد کنند. برای مقابله با این چالش، تولیدکنندگان ایرانی باید به کیفیت، قیمت رقابتی و استراتژیهای بازاریابی هوشمندانه توجه کنند.
پتانسیل رشد بازار
- توسعه و نوآوری در تولید: تولید سفرههای یکبار مصرف با استفاده از مواد تجزیهپذیر و سازگار با محیط زیست یکی از راههای جذب مشتریان حساس به مسائل محیط زیستی است. این نوآوری میتواند به رشد سریعتر بازار کمک کند.
- افزایش آگاهی در مورد بهداشت: با افزایش آگاهی مردم از اهمیت بهداشت و جلوگیری از انتقال بیماریها، استفاده از سفرههای یکبار مصرف به عنوان یک انتخاب بهداشتی در حال افزایش است.
بازار سفرههای یکبار مصرف در ایران پتانسیل رشد بالایی دارد. این رشد تحت تأثیر نیازهای مختلف مصرفکنندگان در بخشهای خانگی، خدمات غذایی، و رویدادها قرار دارد. با این حال، برای بهرهبرداری از این پتانسیل، تولیدکنندگان باید به چالشهای زیستمحیطی، رقابت خارجی و نیاز به نوآوری در تولید توجه ویژهای داشته باشند. استفاده از مواد تجزیهپذیر و بهبود کیفیت محصولات میتواند فرصتی برای تولیدکنندگان داخلی باشد تا در بازار رقابتی پیشی بگیرند و جایگاه خود را در بازارهای داخلی و خارجی مستحکم کنند.
تحلیل مزایا و معایب استفاده از سفرههای یکبار مصرف در صنعت خدمات غذایی
بررسی مزایای اقتصادی استفاده از سفرههای یکبار مصرف برای مصرفکنندگان و تولیدکنندگان
سفرههای یکبار مصرف بهعنوان محصولاتی پرکاربرد در مصارف خانگی و صنعتی، از جنبه اقتصادی برای مصرفکنندگان و تولیدکنندگان مزایای متعددی دارند. در ادامه به این مزایا به تفکیک پرداخته میشود:
مزایای اقتصادی برای مصرفکنندگان
کاهش هزینههای نگهداری و نظافت
- حذف هزینه شستشو: مصرفکنندگان نیازی به شستشو و استفاده از مواد شوینده ندارند، که منجر به صرفهجویی در هزینههای آب، برق و مواد شوینده میشود.
- صرفهجویی در زمان: زمان مورد نیاز برای تمیز کردن سفرههای پارچهای یا سنتی حذف میشود که به ویژه در مهمانیها و مراسمهای بزرگ اهمیت زیادی دارد.
هزینه پایین خرید اولیه
- سفرههای یکبار مصرف با قیمتهای مقرونبهصرفه عرضه میشوند و برای مصارف کوتاهمدت یا مقطعی گزینه اقتصادیتری نسبت به سفرههای پارچهای محسوب میشوند.
دسترسی آسان و تنوع در قیمت
- سفرههای یکبار مصرف در انواع مختلف و با قیمتهای متنوع در دسترس هستند، که مصرفکنندگان میتوانند بر اساس بودجه و نیاز خود انتخاب کنند.
پیشگیری از هزینههای ناشی از آسیبدیدگی سفرههای دائمی
- سفرههای پارچهای گرانقیمت ممکن است در اثر ریختن غذا یا مایعات آسیب ببینند. استفاده از سفرههای یکبار مصرف از این هزینههای غیرمترقبه جلوگیری میکند.
اقتصادی بودن برای رویدادها و مهمانیها
- در مراسمهایی با تعداد بالای مهمان، هزینه استفاده از سفرههای یکبار مصرف به مراتب کمتر از شستشوی سفرههای دائمی است.
مزایای اقتصادی برای تولیدکنندگان
بازار گسترده و پایدار
- تقاضای مستمر: سفرههای یکبار مصرف به دلیل مصرف بالا در خانهها، رستورانها، کترینگها، بیمارستانها و رویدادهای مختلف، بازاری پایدار دارند.
- صادرات به کشورهای همسایه: تولیدکنندگان ایرانی میتوانند از فرصت صادرات به کشورهای منطقه با توجه به نزدیکی فرهنگی و نیاز بالای این کشورها استفاده کنند.
تولید مقرونبهصرفه
- مواد اولیه مورد استفاده در تولید سفرههای یکبار مصرف، بهویژه در صورت استفاده از پلاستیک، هزینه تولید پایینی دارند. این امر باعث میشود تولیدکنندگان با هزینه کمتری محصولاتی با حاشیه سود مناسب عرضه کنند.
تنوعپذیری محصولات
- تولید سفرههای یکبار مصرف با طرحها، اندازهها و جنسهای مختلف به تولیدکنندگان امکان میدهد تا به نیازهای متنوع بازار پاسخ دهند و سهم بازار خود را افزایش دهند.
مقیاسپذیری تولید
- با افزایش تقاضا، تولید سفرههای یکبار مصرف به راحتی قابل افزایش است، زیرا ماشینآلات تولید این محصولات اغلب قابلیت تولید انبوه را دارند.
صرفهجویی در بستهبندی و توزیع
- سفرههای یکبار مصرف به دلیل سبکی و حجم کم، هزینههای بستهبندی و حملونقل کمتری دارند. این موضوع باعث کاهش هزینههای توزیع و افزایش سود تولیدکننده میشود.
امکان توسعه محصولات زیستمحیطی
- تولیدکنندگان میتوانند با عرضه محصولات زیستتخریبپذیر یا سازگار با محیط زیست، بازار جدیدی ایجاد کنند و از مصرفکنندگان آگاه به مسائل محیط زیستی سود ببرند.
استفاده از فناوریهای بومی
- تولید سفرههای یکبار مصرف نیازی به فناوریهای پیچیده یا وارداتی ندارد و میتواند با استفاده از مواد و ماشینآلات داخلی انجام شود، که این امر هزینههای تولید را کاهش داده و فرصتهای شغلی ایجاد میکند.
چالشها و راهکارهای اقتصادی
اگرچه استفاده از سفرههای یکبار مصرف مزایای اقتصادی قابل توجهی برای مصرفکنندگان و تولیدکنندگان دارد، اما باید به چالشهای زیر نیز توجه شود:
- چالشهای زیستمحیطی: افزایش آگاهی عمومی از تأثیرات زیستمحیطی میتواند به کاهش تقاضا برای محصولات پلاستیکی منجر شود. راهکار: تولید محصولات تجزیهپذیر و زیستمحیطی.
- رقابت قیمتی: تولیدکنندگان باید با ارائه کیفیت بهتر و قیمت رقابتی، جایگاه خود را در بازار حفظ کنند.
- افزایش هزینه مواد اولیه: نوسانات قیمت مواد اولیه ممکن است سودآوری را کاهش دهد. راهکار: استفاده از مواد جایگزین و بهینهسازی فرایندهای تولید.
استفاده از سفرههای یکبار مصرف از منظر اقتصادی برای مصرفکنندگان به دلیل کاهش هزینههای نگهداری، قیمت پایین و راحتی استفاده، و برای تولیدکنندگان به دلیل مقیاسپذیری تولید، بازار گسترده و حاشیه سود بالا مزیتهای قابلتوجهی دارد. با این حال، توجه به مسائل زیستمحیطی و بهکارگیری نوآوری در تولید میتواند به ایجاد تعادل میان مزایا و چالشها کمک کند و این صنعت را به سمت پایداری و رشد هدایت کند.
برآورد هزینهها
بعد از مشخص کردن سرمایه اولیه باید هزینههای لازم برای راهاندازی کارخانه سفره یکبار مصرف و شروع پروژه را برآورد کرد. هزینهها نیز مانند سرمایه مورد نیاز به دو بخش تقسیم میشوند که بخش اول آنها هزینههای قبل از شروع پروژه یا پیش از بهرهبرداری از آن و بخش دوم، هزینههای جاری یا هزینههایی است که بعد از شروع پروژه به صورت دورهای مورد نیاز است.
هزینههای جاری
بعد از پرداخت هزینههای پیش از شروع و فراهم کردن تجهیزات اولیه برای شروع به کار و به منظور بهرهبرداری از پروژه هم هزینههایی مورد نیاز است که همان هزینههای جاری هستند و موارد زیر را شامل میشوند:
- هزینه تهیه متریال اولیه
- هزینه تعمیر و نگهداری از تجهیزات
- دستمزد نیروهای انسانی
- هزینه سوخت و انرژی
- هزینه استهلاک تجهیزات
- هزینه فروش و اداری
- مالیات و…
تحلیل روند رشد تقاضا برای سفرههای یکبار مصرف در سالهای اخیر
روند رشد تقاضا برای سفرههای یکبار مصرف در سالهای اخیر تحت تأثیر عوامل اقتصادی، اجتماعی و بهداشتی به طور قابلتوجهی افزایش یافته است. یکی از اصلیترین محرکها، تغییر سبک زندگی و افزایش استفاده از محصولات یکبار مصرف به دلیل راحتی و صرفهجویی در زمان بوده است.
در حوزه خدمات غذایی، رشد رستورانها، فستفودها و کترینگها به دلیل تغییر الگوی غذایی و افزایش تمایل به غذاهای آماده، مصرف این سفرهها را افزایش داده است. علاوه بر این، رویدادها، مراسمهای خانوادگی و مناسبتهای ملی نیز به تقاضای بیشتر برای این محصولات دامن زدهاند.
شیوع بیماریهای مسری، بهویژه پاندمی کووید-۱۹، تأثیر عمدهای بر افزایش مصرف محصولات یکبار مصرف، از جمله سفرههای یکبار مصرف، داشته است. مردم و کسبوکارها برای رعایت بهداشت و جلوگیری از انتقال بیماریها به استفاده بیشتر از محصولات یکبار مصرف روی آوردند.
از منظر بازار، تولیدکنندگان داخلی با عرضه محصولات متنوع و مقرونبهصرفه توانستهاند پاسخگوی نیاز بازار باشند. همچنین صادرات به کشورهای همسایه مانند عراق و افغانستان، فرصتهای جدیدی برای تولیدکنندگان ایرانی فراهم کرده است.
با این حال، نگرانیهای زیستمحیطی و رشد آگاهی عمومی درباره اثرات مخرب زبالههای پلاستیکی ممکن است در آینده تقاضا را تحت تأثیر قرار دهد. تولید محصولات زیستتخریبپذیر به عنوان یک راهحل جایگزین میتواند به تداوم این روند رشد کمک کند.
میزان سوددهی
از دیگر مسائلی که با تهیه طرح توجیهی سفره یکبار مصرف میتوان قبل از شروع به کار مشخص کرد، میزان سوددهی انجام این کار است. به طور کل سود هر کسب و کار، درآمد منهای هزینهها است و روش محاسبه آن در هر کسب و کار و هر محصول متفاوت است که در مورد سفره یکبار مصرف میتوان آن را از سه جنبه زیر بررسی کرد.
سود کالا
سود حاصل از کالا در پروژه تولید سفره یکبار مصرف به معنی سود فروش این محصول است. سود فروش در مورد این محصول چیزی حدود ۵۵ درصد است که نسبت به بسیاری از محصولات تولیدی میزان بالاتری دارد.
سود کسب و کار
سود حاصل کسب و کار در تولید سفره یکبار مصرف حدود ۴۵ درصد است که با توجه به کمتر بودن مقدار آن نسبت به سود کالا، میتوان گفت که بخشی از سود فروش در هربار تولید صرف عملیات تولید مرحله بعد میشود.
سود نسبت به دارایی
جنبه سوم بررسی میزان سوددهی در طرح توجیهی سفره یکبار مصرف، سودی است که از سرمایهگذاری در این شغل به دست میآید که در حال حاضر عددی حدود ۴۰ درصد دارد و این موضوع نشاندهنده سودآور بودن این کسب و کار است.
تجهیزات مورد نیاز
یکی دیگر از اهداف تهیه طرح توجیهی سفره یکبار مصرف، مشخص کردن تجهیزاتی است که برای تولید و عرضه انبوه سفرههای یکبار مصرف مورد نیاز است. انتخاب تجهیزات اولیه به نوع مصرف و فرآیند تولید آن بستگی دارد. در یک کارخانه تولیدی سفره یکبار مصرف نیاز به تجهیزات مختلفی است که مهمترین آن موارد زیر هستند:
- دستگاه میکسر برای تهیه متریال اولیه
- دستگاه تولید نایلون
- ماشین آلات مخصوص دوخت یا پرفراژ کردن سفره
- ماردون
- تجهیزات تولید سفره در تعداد لایه مورد نظر
- کندر
- رول کن سفره
- دستگاه چاپ
- تجهیزات مرتبط با بستهبندی
تجهیزات گفته شده، موارد پایه در شروع پروژه تولید سفره یکبار مصرف هستند اما بسته به نوع سفر یکبار مصرف، حجم تولید و طرح توجیهی ممکن است نیاز به تجهیزات بیشتری نسبت به موارد گفته شده هم باشد.
فرآیند تولید
تجهیز کردن کارخانجات با هدف تولید محصولات مختلف انجام میشوند. به علاوه بخش زیادی از هزینههای جاری در فرآیند تولید محصول صرف میشوند، به همین دلیل باید جزئیات و فرآیند تولید را در طرح توجیهی سفره یکبار مصرف مشخص کرد. فرآیند تولید این محصول به شرح زیر است:
- مخلوط کردن متریال خام اولیه
- ذوب کردن متریال برای تولید ماده تولید
- تولید طاقه و حباب سفره
- جرقهگیری
- تهیه سفره در انواع تک یا دو لایه
- انتخاب طرح برای سفره و چاپ روی آن
- رول کردن سفره در اندازه مشخص و بستهبندی آن برای عرضه به بازار و فروش به مشتریان
نحوه تولید سفره یکبار مصرف
در طرح توجیهی سفره یکبار مصرف باید فرآیند تولید با جزئیات مشخص باشد. فرآیند تولید این محصول را میتوان به دو مرحله آمادهسازی مواد اولیه و تبدیل مواد اولیه به سفره تقسیم کرد که به شرح زیر هستند.
آمادهسازی مواد اولیه
جهت تولید این محصول ابتدا باید مواد اولیه را وارد دستگاه میکسر کرد. مخلوط کردن یکدست اولیه و میکس کامل آنها با یکدیگر تاثیر زیادی در مرغوبیت این محصول دارد. در مرحله بعد باید مواد میکس شده را وارد دستگاه مذاب کرد. تا زمانی که مواد جامد اولیه ذوب نشوند، امکان تبدیل آنها به سفره یکبار مصرف وجود نخواهد داشت. بعد از ذوب کامل، مواد اولیه با کمک ماردون از قالب به بیرون ریخته میشوند.
تبدیل مواد اولیه به سفره
حباب مواد اولیه خارج شده از قالب از یک جرقهگیر عبور میکند تا بار الکتریکی آن از بین برود. سپس مواد وارد دستگاه تولید سفره یک یا دولایه میشوند و یکی از انواع این سفرهها تولید میشود. در صورتی که طرح و مدل خاصی برای سفره مد نظر باشد این کار بعد از آمادهسازی آن براساس تعداد لایه و با قرار گرفتن سفره آماده در دستگاه چاپ قرار میگیرد. پس از پرفراژ کردن سفره و مشخص کردن پرفراژ جداسازی روی سفره، نوبت به مرحله پایانی آن یعنی رولسازی سفره است. در این مرحله که آخرین مرحله کار است، سفره روی رول مقوایی مخصوص جمعآوری شده و برای عرضه به بازار بسته بندی میشود.
چرا تولید سفره یکبار مصرف توجیهپذیر است؟
سفرههای یکبار مصرف اما به دلیل کاربرد فراوانی که دارند در هر شرایطی کسب و کاری پر سود خواهند بود. این محصولات در مقدار جزئی برای مصرف خانگی و در مقدار انبوه برای مصرف تجاری مثل رستوران یا تالار استفاده میشوند که نشان از تقاضای بالا برای خرید آنها دارد. با توجه به این موضوع میتوان گفت که سرمایهگذاری در تولید سفره یکبار مصرف توجیه اقتصادی بالایی داشته و با انجام آن، احتمال کسب سود قطعی خواهد بود. به خصوص در کارخانجاتی که بخشی برای عرضه مستقیم محصولات به عمده فروشان دارند، احتمال سود بیشتر هم خواهد بود.
مطالعات بازار طرح توجیهی سفره یکبار مصرف
مطالعات بازار به منظور تعیین وضعیت عرضه و تقاضا سفره یکبار مصرف و انتخاب بهترین زمان عرضه محصولات تولید شده به بازار، آخرین بخش از طرح توجیهی سفره یکبار مصرف است. از مواردی که در مطالعات بازار برای تولید سفره یکبار مصرف باید به آنها توجه کرد، موارد زیر را میتوان نام برد:
- میزان تقاضا
- میزان عرضه
- میزان رشد اقتصادی
- مقدار تولیدات این محصول در بازار
- وضعیت محصول در بازارهای خارجی
- پیشبینی آینده محصول در بازار
- شناسایی برترین تولیدکنندگان در ایران و جهان
- تعیین بهترین شیوه عرضه این محصول در بازار
جمع بندی
طرح توجیهی سفره یکبار مصرف، چشماندازی دقیق و مشخص از سرمایهگذاری و ایجاد این شغل را در اختیار متقاضیان انجام آن قرار میدهد. این طرح مانع شکست کسب و کار شده و از ضرر و زیان مالی سرمایهگذار جلوگیری میکند، همچنین در انجام راحت تر بعضی اقدامات برای شروع کسب و کار مانند دریافت مجوزها یا دریافت وام بانکی هم کمک کننده است. تهیه یک طرح توجیهی کامل و انجام اقدامات بعدی برای راهاندازی کار بر اساس آن به نوعی تضمین موفقیت هم خواهد بود، بنابراین نگارش این کار باید به صورت حرفهای انجام شده و تا حد امکان با جزئیات دقیق آماده شود.
